veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

• 1.

  Wanneer heb ik recht op een bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Als u te weinig inkomsten of vermogen hebt om van te leven, kunt u een bijstandsuitkering aanvragen bij uw gemeente. U komt in aanmerking voor een bijstandsuitkering als u niet in staat bent om betaald werk te vinden en genoeg te verdienen.

• 2.

  Hoe vraag ik een bijstandsuitkering aan?

  open

   
   

  Een bijstandsuitkering vraagt u aan bij het UWV Werkbedrijf in de gemeente of regio waar u woont. Als uw aanvraag compleet is, stuurt het UWV Werkbedrijf de aanvraag door naar de gemeente.

  In sommige gevallen kunt u direct bijstand bij de gemeente aanvragen. Informeer hiernaar bij uw gemeente.

• 3.

  Kan ik een voorschot krijgen op mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Als u een uitkering hebt aangevraagd heeft u recht op een voorschot zolang de gemeente nog niet op uw bijstandsaanvraag heeft beslist.

  Dit voorschot hoeft u niet speciaal aan te vragen, u krijgt het automatisch eens per vier weken. Krijgt u het niet, dien dan onmiddellijk een klacht in. U hebt een wettelijk recht op een voorschot.

• 4.

  Hoe hoog is het voorschot op mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Het voorschot is minimaal 90% van het voor u geldende bijstandsbedrag. Het voorschot is een lening. Als de uitkering wordt toegekend, wordt de lening hiermee verrekend.

• 5.

  Wat moet ik doen als ik geen voorschot op mijn bijstandsuitkering krijg?

  open

   
   

  Als de gemeente besluit u geen voorschot te verlenen dan kunt u hiertegen bezwaar maken. U kunt dan tegelijkertijd de rechter vragen om de gemeente te verplichten een voorschot te betalen.

• 6.

  Wat moet ik doen als de gemeente weigert mijn bijstandsaanvraag in behandeling te nemen?

  open

   
   

  U kunt dan de voorzitter van Gedeputeerde Staten van de provincie waarin u woont schriftelijk vragen u toch een voorschot toe te kennen.

• 7.

  Kan mijn bijstandsuitkering met terugwerkende kracht ingaan?

  open

   
   

  Uw bijstandsuitkering wordt toegekend vanaf de datum dat u deze uitkering aanvraagt. Vraagt u de uitkering te laat aan, dan loopt u het risico dat u niet met terugwerkende kracht voor een bijstandsuitkering in aanmerking komt. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen wordt de bijstand met terugwerkende kracht toegekend.

• 8.

  Voor welke kosten kan ik in ieder geval geen bijstand krijgen?

  open

   
   

  U krijgt in elk geval geen bijstand voor het betalen van een boete, voor schade die u geleden heeft of die u aan een ander heeft toegebracht. Ook krijgt u geen bijstand voor het betalen van een premie van een niet-vrijwillige verzekering.

  Evenmin heeft u recht op bijstand voor medische kosten die niet via uw ziektekostenverzekeraar of de AWBZ worden vergoed. (Een eigen bijdrage kan soms wel weer worden vergoed.)

• 9.

  Wat telt als vermogen voor de bijstand?

  open

   
   

  Vermogen is uw bezittingen minus uw schulden. Tot uw vermogen behoort bijvoorbeeld spaargeld, maar ook een boot of een caravan en natuurlijk de overwaarde in uw eigen huis.

  Ook opgebouwd spaarloon en de afkoopwaarde van een levensverzekering telt mee. Het tegoed uit een levensloopregeling wordt buiten beschouwing gelaten.

  Bezittingen die iedereen nodig heeft, zoals uw meubels of de wasmachine, worden niet meegeteld voor uw vermogen.

• 10.

  Telt het bezit van een auto mee voor mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Of uw auto als vermogen wordt meegeteld en voor hoeveel, is afhankelijk van uw situatie. Als u een aangepaste auto heeft omdat u gehandicapt bent, dan wordt deze vaak niet of niet helemaal als vermogen meegeteld.

  Heeft u een dure auto en heeft u deze niet per se nodig, dan wordt de auto wel meegeteld als vermogen. Informeer bij uw gemeente waar de grens ligt. Vaak wordt een auto met een waarde tot 5.000 euro buiten beschouwing gelaten.

• 11.

  Hoeveel vermogen mag ik voor een bijstandsuitkering hebben?

  open

   
   

  Voor alleenstaanden is dit in 2012 5.685 euro en voor alleenstaande ouders en gehuwden of samenwonenden is dat het dubbele: 11.370 euro.

  Als u een hoger vermogen heeft, krijgt u voorlopig geen bijstandsuitkering. U moet dan uw vermogen opmaken totdat u de vermogensgrens bereikt heeft. Let op: u mag uw extra vermogen ook niet zo maar over de balk smijten, hiervoor gelden speciale normen.

• 12.

  Kan ik een bijstandsuitkering krijgen als ik een eigen huis bezit?

  open

   
   

  Dat kan. Bij de aanvraag van de bijstandsuitkering zal de gemeente kijken naar de overwaarde van uw woning. Als dat bedrag in 2012 meer is dan 48.000 euro, krijgt u de bijstandsuitkering als lening.

  Zodra u het bedrag van 48.000 euro bereikt, krijgt u een gewone bijstandsuitkering. De lening betaalt u terug zodra u weer voldoende eigen inkomsten hebt.

• 13.

  Mag ik sparen met een bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Dat mag. U mag dan zelfs meer sparen dan het bedrag dat u van de bijstand als vermogen mag houden. Open wel een aparte rekening en informeer de gemeente over het bestaan van deze rekening.

• 14.

  Mag ik bijverdienen met bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Dat mag, maar deze inkomsten worden (deels) afgetrokken van uw uitkering. Maar niet alles wordt afgetrokken. Als u een bijstandsuitkering ontvangt en een (parttime) baan vindt, kan de gemeente besluiten dat u maximaal zes maanden tot 25% van uw inkomen mag vrijlaten, met een maximum van 192 euro per maand.

• 15.

  Tellen de inkomsten van mijn minderjarige thuiswonende kinderen mee voor mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Als uw kinderen inkomsten hebben uit bijvoorbeeld een vakantiebaantje of een bijbaantje dan tellen deze inkomsten niet mee voor uw bijstandsuitkering.

  Dat is alleen anders als u geen kinderbijslag (meer) krijgt voor uw kind. In dat geval kunnen de inkomsten van uw kind gevolgen hebben voor uw bijstandsuitkering. Informeert u dan bij uw gemeente welke regeling hiervoor geldt.

• 16.

  Tellen de inkomsten van mijn meerderjarige thuiswonende kinderen mee voor mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Meestal heeft een meerderjarig kind een eigen inkomen. Hij of zij gaat naar school of volgt een opleiding en heeft recht op studiefinanciering, óf werkt en een eigen inkomen. Uw uitkering wordt dan gekort (meestal met 10%) omdat u de woonkosten met uw kind kunt delen.

  Als uw kind alleen studiefinanciering ontvangt is dat overigens niet het geval. Dan mag de gemeente u niet korten.

• 17.

  Heb ik als vreemdeling in Nederland ook recht op bijstand?

  open

   
   

  Om recht te kunnen hebben op een bijstandsuitkering moet u:

  • Nederlander zijn en in Nederland wonen, of
  • een geldige verblijfsvergunning hebben; of
  • uit een EU-land, EER-land of Zwitserland komen om hier te werken

• 18.

  Welke verplichtingen gelden er in de bijstand?

  open

   
   

  De bijstand kent een groot aantal verplichtingen. U moet informatie geven over al uw inkomsten, uw vermogen en uw leefsituatie. Doen er zich wijzigingen voor, dan moet u die informatie zo snel mogelijk aan de gemeente doorgeven. Daarnaast moet u er alles aan doen om weer aan het werk te komen.

  Wanneer u de verplichtingen niet nakomt heeft dan kan dat gevolgen voor uw uitkering hebben. Uw uitkering kan tijdelijk worden verlaagd. Of als u ten onrechte uitkering hebt ontvangen kan de teveel ontvangen uitkering van u worden teruggevorderd.

• 19.

  Moet ik elk soort werk accepteren als ik in de bijstand zit?

  open

   
   

  Als u in de bijstand zit moet u zogenaamde algemeen geaccepteerde arbeid aanvaarden. Dat kan werk zijn dat beneden uw opleidingsniveau ligt en waarmee u minder verdient dan met uw vorige baan. Ook zult u een reistijd van maximaal anderhalf uur enkele reis moeten accepteren.

  Als u dus werk wordt aangeboden en u weigert dit aan te nemen, dan kan de gemeente uw uitkering (tijdelijk) verlagen. Blijft u werk weigeren dan kan de gemeente uitkering zelfs tijdelijk stopzetten.

• 20.

  Moet u werk in een zogenaamd Work-first project accepteren?

  open

   
   

  Work-first is bedoeld om u weer aan het werk te krijgen. Het is dus een re-integratie instrument. Als de werkzaamheden bij Work-First voor u niet de kortste weg naar werk zijn en/of andere trajecten veel sneller tot resultaat leiden, dan kunt u bezwaar maken tegen het feit dat u naar een Work-First project wordt verwezen.

  Tegelijkertijd moet u dan ook een spoedprocedure aanvragen bij de rechtbank, zodat u snel weet of u wel of niet moet meewerken aan een dergelijk project. Totdat de rechter beslist zult u wel aan Work-first moeten deelnemen. Doet u dat niet dan loopt u het risico dat uw uitkering tijdelijk wordt verlaagd (meestal voor een maand met 100%).

• 21.

  Is het doen van vrijwilligerswerk mogelijk met een bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Ja dat mag. U moet de gemeente hier dan wel over informeren en hiervoor toestemming vragen. Als de arbeidsplicht op u van toepassing is en het vrijwilligerswerk is door de week op gewone werktijden, dan krijgt u waarschijnlijk geen toestemming.

• 22.

  Ik krijg als vrijwilliger een onkostenvergoeding. Heeft dit gevolgen voor mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Een onkostenvergoeding voor het verrichten van vrijwilligerswerk mag maximaal 95 euro per maand 764 euro per jaar bedragen. Als het vrijwilligerswerk een onderdeel is van een re-integratietraject dan mag u 150 euro per maand aan onkostenvergoeding ontvangen tot maximaal 1.500 euro per jaar.

• 23.

  Wanneer is er volgens de bijstand sprake van samenwonen?

  open

   
   

  Een gezamenlijke huishouding heeft u als u met iemand op hetzelfde adres woont en de kosten of de zorg voor die huishouding deelt. U kunt een gezamenlijke huishouding voeren met een vriend of vriendin, uw broer, zus,of een ander familielid.

• 24.

  Ik heb een LAT-relatie heeft dat gevolgen voor mijn bijstandsuitkering?

  open

   
   

  Nee, in principe niet. Maar als u beiden een woning heeft terwijl u eigenlijk de hele tijd samen bent, dan woont u volgens de bijstand toch samen. De grens ligt ongeveer in het midden. Dat wil zeggen dat als u meer dan 3 ½ dag bij elkaar bent per week u samenwoont.

• 25.

  Ik ben nog wel getrouwd, maar ik woon niet meer bij mijn partner. Kan ik dan een bijstandsuitkering krijgen?

  open

   
   

  Dat hangt er van af. U zult de gemeente duidelijk moeten maken waarom u niet wilt scheiden. Dit zou het geval kunnen zijn omdat dat vanwege uw geloof niet mag. Het moet ook duidelijk zijn dat u echt gescheiden van elkaar leeft.

  De gemeente zal dit onderzoeken en dan bepalen of u recht hebt op bijstand. Heeft uw partner een hoog inkomen? Dan zal de gemeente de aan u betaalde bijstand om hem gaan verhalen.

• 26.

  De gemeente vordert van mij bijstand terug die mijn partner heeft ontvangen, kan dat?

  open

   
   

  Dat kan. Als u hebt samengewoond en dit niet hebt doorgegeven aan de gemeente, kan de gemeente zelfs van de partner die de bijstand niet ontvangen heeft, de verstrekte bijstand volledig terugvorderen.

• 27.

  Wanneer wordt een bijstandsuitkering uitbetaald?

  open

   
   

  Uw uitkering wordt per (kalender) maand vastgesteld en uitbetaald. Is uw uitkering bijvoorbeeld op 17 januari ingegaan dan krijgt u 15/31 van het voor u geldende normbedrag. Meestal wordt de uitkering uitbetaald aan het eind van de maand. Dus eind februari ontvangt u de uitkering voor de maand februari.

• 28.

  Wanneer wordt een bijstandsuitkering beëindigd?

  open

   
   

  Zodra u niet meer voldoet aan de voorwaarden voor een bijstandsuitkering wordt de uitkering stop gezet. Denk aan de situatie dat u een baan vindt. Het is van groot belang dat u deze wijziging zo snel mogelijk met een wijzigingsformulier doorgeeft aan de gemeente.

  Betaalt de gemeente uw uitkering toch uit, zet deze dan apart op een spaarrekening, zodat u deze kunt terugbetalen.

• 29.

  Wat is bijzondere bijstand?

  open

   
   

  U kunt bijzondere bijstand krijgen voor bijzondere kosten. Dat zijn kosten die u normaal gesproken niet moet maken. U kunt hierbij denken aan advocaatkosten of bijvoorbeeld extra kledingslijtage ten gevolge van een handicap. Deze kosten moeten wel noodzakelijk zijn.

  Daarnaast moet u op geen enkele andere manier een vergoeding voor deze kosten kunnen krijgen. Dus ook niet via een verzekering die u af had kunnen sluiten, of via een andere subsidieregeling.

• 30.

  Vergoedt de bijzondere bijstand alle kosten?

  open

   
   

  Nee. Voor bepaalde kosten kan de gemeente een drempelbedrag vaststellen. Informeer daarvoor bij uw gemeente.

  Als u dus kosten hebt waarvoor dit drempelbedrag geldt, dan moeten uw kosten eerst meer bedragen dan het drempelbedrag voordat u voor bijzondere bijstand in aanmerking komt.

• 31.

  Hebben alleen mensen met een bijstandsuitkering recht op bijzondere bijstand?

  open

   
   

  Nee. Ook mensen met een laag inkomen zoals alleen een AOW-uitkering komen voor bijzondere bijstand in aanmerking. U mag overigens ook niet een te hoog vermogen hebben.

  In 2009 mag u als alleenstaande niet meer dan 5.455 euro bezitten. Als u alleenstaande ouder bent of gehuwd of samenwonend mag u niet meer dan 10.910 euro aan vermogen hebben.

• 32.

  Wat is een langdurigheidstoeslag?

  open

   
   

  De langdurigheidstoeslag is een toeslag die u van de gemeente kunt krijgen als u al langer van een minimuminkomen leeft. De toeslag is bedoeld voor bijvoorbeeld een nieuwe koelkast of wasmachine, of om rekeningen van te betalen. Als u een laag inkomen blijft houden kunt u elk jaar opnieuw een aanvraag indienen.

• 33.

  Heb ik recht op bijstand als ik tijdelijk in het buitenland verblijf?

  open

   
   

  Ja, maar voor maar maximaal vier weken, tenzij u ontheven bent van alle arbeidsverplichtingen. In dat geval kunt u 13 weken in het buitenland verblijven. Als u ontheven bent van alle arbeidsverplichtingen, dan is u dat schriftelijk medegedeeld door de gemeente.

  Als u langer dan vier weken in het buitenland verblijft, krijgt u over die periode geen bijstand. Daarnaast loopt u het risico dat de gemeente uw uitkering tijdelijk verlaagt omdat u verwijtbaar heeft gehandeld.

  Als u 65 jaar of ouder bent en u naast uw AOW-pensioen aanvullende bijstand ontvangt, mag u 26 weken per jaar in het buitenland verblijven.

• 34.

  Ik heb een bijstandsuitkering. Moet ik mijn vakantie melden bij de gemeente?

  open

   
   

  Ja, deze moet u altijd van te voren doorgeven. Informeer bij uw gemeente welke regels binnen uw gemeente van toepassing zijn.

• 35.

  Wat is een tegenprestatie in de bijstandswet?

  open

   
   

  Sinds 1 januari 2012 mag de gemeente van iedereen die een bijstandsuitkering ontvangt een zogenaamde tegenprestatie verwachten. Dit betekent dat u verplicht kunt worden om tijdelijk maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten.

  U ontvangt officieel bericht van de gemeente over deze tegenprestatie. Bent u het met deze tegenprestatie niet eens, dan kunt u hier tegen bezwaar maken.

• 36.

  Wat is de huishoudinkomenstoets?

  open

   
   

  Om als gezin een beroep te kunnen doen op de bijstand, zal de gemeente de inkomsten van al uw gezinsleden meetellen om te bepalen of u wel voor bijstand in aanmerking komt. Dit  noemt men ook wel de huishoudinkomentoets.