Wanneer heb ik recht op loon?

Terug naar overzicht

Wanneer heb ik recht op loon?

Loon is in feite de tegenprestatie van de door u verrichte arbeid. Meestal wordt loon uitbetaald in geld, maar het is ook mogelijk dat u (een deel van) uw loon in natura krijgt uitbetaald, bijvoorbeeld in de vorm van het gebruik van een woning.

Een van de hoofdregels van ons arbeidsrecht luidt: geen arbeid, geen loon. Als u bijvoorbeeld te laat op het werk komt vanwege dichte mist, heeft u geen recht op loon over de tijd dat u te laat bent gekomen. Met andere woorden, als u niet werkt, heeft u ook geen recht op loon. Op deze regel zijn twee belangrijke uitzonderingen:

  1. U heeft ook recht op loon als u niet kunt werken omdat u ziek bent of omdat u door zwangerschap of bevalling niet kunt werken.
  2. U heeft ook recht op loon als u niet kunt werken vanwege een omstandigheid die in alle redelijkheid voor rekening van uw werkgever komt.

1. Recht op loon tijdens ziekte, zwangerschap of bevalling

Als u (langdurig) ziek bent, heeft u gedurende een periode van twee jaar (104 weken) recht op doorbetaling van tenminste 70% van uw loon. Op grond van een CAO of op grond van arbeidsvoorwaarden bij uw werkgever kan dit percentage hoger liggen. Over de doorbetaling van uw loon bij ziekte leest u hier meer.

Voor vrouwelijke werknemers geldt dat er enige tijd voor en na de bevalling ook een recht is op doorbetaling van het loon. Meer hierover kunt u lezen bij het onderwerp zwangerschaps- en bevallingsverlof.

2. Recht op loon als u niet kunt werken vanwege een omstandigheid die in alle redelijkheid voor rekening van uw werkgever komt

Er zijn bepaalde omstandigheden denkbaar waardoor u niet kunt werken, maar waarbij u toch recht heeft op doorbetaling van uw loon. Volgens de wet moet het dan gaan om een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van uw werkgever komt. Welke omstandigheden voor rekening en risico van uw werkgever komen en welke omstandigheden voor uw eigen rekening blijven, moet van geval tot geval bekeken worden.

Een voorbeeld. Stel u komt altijd met uw eigen auto naar het werk. Op een morgen heeft u autopech waardoor u pas halverwege de dag op kantoor kunt komen. Uw werkgever hoeft u over deze dag maar een halve dag loon te betalen. Autopech is een omstandigheid die voor uw rekening en risico komt.

Als u niet kunt werken omdat u een gevangenisstraf moet uitzitten, is uw werkgever (uiteraard) ook niet verplicht om uw loon door te betalen. Ook dit is geen omstandigheid die in redelijkheid voor rekening van uw werkgever komt.

Anders wordt het als uw werkgever te weinig werk heeft en u om die reden naar huis stuurt. Denk bijvoorbeeld aan een detacheringsbureau dat onvoldoende opdrachtgevers heeft en om die reden werknemers naar huis moet sturen. In dat geval zal uw werkgever gewoon uw loon moeten doorbetalen. Andere omstandigheden waarbij u normaal recht blijft houden op loon zijn bijvoorbeeld:

Let op: het is in veel gevallen belangrijk dat u uw werkgever kenbaar maakt dat u wel bereid bent om uw werkzaamheden te verrichten, ook al wordt u door uw werkgever hiertoe niet in staat gesteld. Als u bijvoorbeeld op non-actief gesteld wordt, is het verstandig om hier schriftelijk protest tegen aan te tekenen en daarbij op te merken dat u bereid bent en blijft om uw werkzaamheden te verrichten.

Staken en recht op loon

Als u meedoet aan een staking geldt in principe de hoofdregel ‘geen arbeid, geen loon'. Dat wil zeggen dat u geen recht heeft op loon omdat u niet werkt. Als het gaat om een staking die door de vakbonden ondersteunt wordt, kunt u mogelijk een uitkering krijgen uit de zogenaamde stakingskas.

Maar stel dat u niet deelneemt aan de staking, u bereid bent om te werken, maar u niet kunt werken omdat uw stakende collega's bijvoorbeeld de toegang tot het bedrijf geblokkeerd hebben. Heeft u dan recht op loon? Volgens de Hoge Raad moet er dan eerst gekeken worden of het gaat over een spontaan uitgebroken staking (een incidentele protestactie) of een georganiseerde staking die de bedoeling heeft om bepaalde eisen op het gebied van arbeidsvoorwaarden kracht bij te zetten.

Bij de spontaan uitgebroken staking (een zogenaamde ‘wilde staking') heeft u in principe recht op loon als duidelijk is dat u een buitenstaander bent en u dus niet heeft deelgenomen aan de staking. Gaat het om een georganiseerde staking met als doel de arbeidsvoorwaarden van alle werknemers te verbeteren, dan heeft u in principe geen recht op loon, ook niet als u liever wel had willen werken.