Welke soorten ambtenaren zijn er?

Terug naar overzicht

Welke soorten ambtenaren zijn er?

In Nederland kennen we een aantal soorten ambtenaren die gebonden zijn aan eigen regels. De regels die op u als ambtenaar van toepassing zijn, worden bepaald door het overheidsonderdeel waar u werkzaam bent. Zo zijn er bijvoorbeeld:

Rijksambtenaren
U bent rijksambtenaar als u in dienst bent van het Rijk. U valt dan als ambtenaar onder één van de verschillende ministeries. De rechten en plichten van rijksambtenaren zijn vastgelegd in het Algemeen Rijksambtenarenreglement, het zogenaamde ARAR.

Rijksambtenaren vallen ook onder de regels van de werkloosheidswet (WW). Daarnaast geldt voor rijksambtenaren ook een bovenwettelijke regeling, te weten het Besluit bovenwettelijke uitkeringen bij werkloosheid voor de sector Rijk.

Provincieambtenaren
Provincieambtenaren zijn in dienst van een Provincie. De rechten en plichten van provincieambtenaren zijn vastgelegd in de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling Provincies, de zogenaamde CAP. Provincieambtenaren vallen ook onder de WW.

Daarnaast geldt voor u als provincieambtenaar ook een bovenwettelijke regeling. Deze bovenwettelijke regeling is voor provincieambtenaren geregeld in de zogenaamde Uitvoeringsregelingen.

Gemeenteambtenaren
Gemeenteambtenaren zijn in dienst van een gemeente. De rechten en plichten van gemeenteambtenaren zijn vastgelegd in de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling en Uitwerkingsovereenkomst, de zogenaamde CAR-UWO. In de CAR-UWO is ook een bovenwettelijke uitkeringsregeling opgenomen.

Ambtenaren in het onderwijs
De sector onderwijs is een bijzondere sector. Binnen het onderwijs zijn zowel ‘gewone' werknemers als ambtenaren werkzaam. Het verschil in positie zit hem in het verschil tussen het bijzonder onderwijs en het openbaar onderwijs.

Het bijzonder onderwijs is het onderwijs op godsdienstige basis, zoals de katholieke en protestantse scholen. In het bijzonder onderwijs zijn werknemers werkzaam met een arbeidsovereenkomst. Dit zijn dus geen ambtenaren.

In het openbare onderwijs zijn ambtenaren werkzaam. Dit verschil is terug te vinden op alle niveau's binnen het onderwijs, dat wil zeggen het primair onderwijs (basisonderwijs), voortgezet onderwijs,en het wetenschappelijk onderwijs.

De rechten en plichten van werknemers binnen het onderwijs zijn vastgelegd in verschillende collectieve arbeidsovereenkomsten. Daarbij gaat het om de:

- CAO voor het Primair Onderwijs (CAO PO),
- CAO voor het Voortgezet Onderwijs (CAO VO),
- CAO voor Beroeps- en Volwasseneneducatie (CAO BVE)
- CAO voor het Hoger Beroepsonderwijs (CAO HBO)
- CAO voor Nederlandse Universiteiten (CAO NU).

Verder gelden op alle niveau's specifieke uitkeringsregelingen. Het verschil tussen ‘gewone' werknemers in het onderwijs en ambtenaren in het onderwijs is vooral zichtbaar als het gaat om ontslag. Voor de ambtenaar gelden bijzondere procedures en regelingen bij ontslag die niet van toepassing zijn op de ‘gewone' werknemer in het onderwijs.

Overige sectoren
Naast de hierboven genoemde setoren is er nog een groep ambtenaren die ergens anders in dienst is. Voor elk van deze overige sectoren gelden vaak eigen rechtspositieregelingen waarin uw rechten en plichten zijn vastgelegd. Zo geldt voor de Academische Ziekenhuizen de CAO Academische Ziekenhuizen.

Binnen de sector Defensie gelden het Algemeen Militair Ambtenarenreglement (AMAR) en het Burgerlijk Ambtenarenreglement Defensie (BARD). Voor politieambtenaren geldt het Besluit Algemene Rechtspositie Politie (BARP). Ook binnen deze sectoren gelden weer bijzondere uitkeringsregelingen.

Ga na in welke sector u werkzaam bent en welke specifieke regelingen op u van toepassing zijn. In deze specifieke regeling, de zogenaamde rechtspositieregeling van uw eigen sector, staat namelijk beschreven wat uw rechten en plichten zijn.

Onderwerpen als aanstelling en ontslag zijn hierin beschreven. Maar ook de manier waarop u bezwaar kunt maken of in beroep kunt gaan tegen beslissingen waar u het niet mee eens bent, vindt u terug in de rechtspositieregeling die specifiek op u van toepassing is.