Wat is vreemdelingenrecht en wanneer is iemand een vreemdeling?

Terug naar overzicht

Wat is vreemdelingenrecht en wanneer is iemand een vreemdeling?

Het vreemdelingenrecht is een onderdeel van bestuursrecht, waarbij de relatie tussen overheid en burger centraal staat. Bij het vreemdelingenrecht gaat het om alle regels die betrekking hebben op de toelating, het verblijf en de verwijdering van vreemdelingen.

Het vreemdelingenrecht bestaat uit twee peilers: het reguliere vreemdelingenrecht en het asielrecht. Bij asielrecht gaat het om een situatie waarbij iemand vanwege bijvoorbeeld veiligheidsredenen niet naar zijn of haar land kan terugkeren. Men spreekt van regulier vreemdelingenrecht als het gaat om vreemdelingenrecht dat geen betrekking heeft op asiel. Denk bijvoorbeeld aan het verblijf van een student of als het gaat om gezinshereniging.

Vreemdeling
Een vreemdeling is iemand die niet de Nederlandse nationaliteit bezit of een nationaliteit bezit die daarmee gelijk gesteld wordt. Zo bezitten Molukkers strikt genomen niet de Nederlandse nationaliteit. Een groot deel van de Molukkers is stateloos of beschikt over de Indonesische nationaliteit, maar toch worden zij niet als vreemdeling beschouwd.

Een voorbeeld.
Angelika is geboren in Duitsland en heeft de Duitse nationaliteit. Twintig jaar geleden heeft zij tijdens een vakantie de Nederlandse Jochem ontmoet. Na een aantal maanden besloten Jochem en Angelika in Nederland te gaan samenwonen. Inmiddels zijn zij al ruim 15 jaar gelukkig getrouwd en hebben zij twee kinderen. Omdat Angelika altijd haar Duitse nationaliteit behouden heeft, is zij voor de Nederlandse wet strikt genomen een vreemdeling. Omdat zij onderdaan is van de Europese Unie mag zij uiteraard zonder problemen in Nederland wonen en werken. Zij moet zich alleen wel inschrijven bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

Regels en wetten
Omdat het vreemdelingenrecht weer onderdeel uitmaakt van het bestuursrecht, is de Algemene wet bestuursrecht van toepassing op beslissingen en procedures in het vreemdelingenrecht. Belangrijke regels over het vreemdelingenrecht zijn neergelegd in:

  • Vreemdelingenwet 2000
  • Vreemdelingenbesluit
  • Voorschrift Vreemdelingen
  • Vreemdelingencirculaire