Veel voorkomende strafbare feiten

Terug naar overzicht

Veel voorkomende strafbare feiten

Er zijn grofweg twee soorten strafbare feiten:

  1. Overtredingen
  2. Misdrijven

Overtredingen zijn kleinere vergrijpen, lichte strafbare feiten. Daarover beslist vaak de kantonrechter of de politierechter. Misdrijven zijn ernstige vergrijpen. In de wet staat omschreven welk strafbaar feit een overtreding is en welk strafbaar feit een misdrijf oplevert.

Indeling van het wetboek van strafrecht

Het wetboek van strafrecht bestaat als het ware uit drie hoofdstukken:

  • in het eerste hoofdstuk staan de algemene bepalingen
  • in het tweede hoofdstuk staan alle misdrijven
  • in het derde hoofdstuk staan alle overtredingen

Als u dus verdacht wordt van een strafbaar feit dat omschreven wordt in hoofdstuk twee, dan wordt u verdacht van een misdrijf. Staat het strafbare feit waarvan u verdacht wordt in hoofdstuk drie, dan wordt u verdacht van een overtreding.

Indeling van overtredingen

De overtredingen zijn in het wetboek van strafrecht ingedeeld in categorieën:

  • Overtredingen betreffende de algemene veiligheid van personen en goederen
  • Overtredingen betreffende de openbare orde
  • Overtredingen betreffende het openbaar gezag
  • Overtredingen betreffende de burgerlijke staat
  • Overtredingen betreffende hulpbehoevenden
  • Overtredingen betreffende de zeden
  • Overtredingen betreffende de veldpolitie
  • Ambtsovertredingen
  • Scheepvaartovertredingen

Indeling van misdrijven

Ook de misdrijven zijn in het wetboek van strafrecht ingedeeld in categorieën:

  • Misdrijven tegen de veiligheid van de staat
  • Misdrijven tegen de koninklijke waardigheid
  • Misdrijven tegen hoofden van bevriende staten en andere internationaal beschermde personen
  • Misdrijven betreffende de uitoefening van staatsplichten en staatrechten
  • Misdrijven tegen de openbare orde
  • Tweegevecht
  • Misdrijven waardoor de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar wordt gebracht
  • Misdrijven tegen het openbaar gezag
  • Meineed
  • Valsheid in muntspeciën en munt- en bankbiljetten
  • Valsheid in zegels en merken
  • Valsheid in geschriften, opgave van onware gegevens en schending van de verplichting gegevens te verstrekken
  • Misdrijven tegen de burgerlijke staat
  • Misdrijven tegen de zeden
  • Verlating van hulpbehoevenden
  • Belediging
  • Schending van geheimen
  • Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
  • Misdrijven tegen het leven gericht
  • Afbreking van zwangerschap
  • Mishandeling
  • Veroorzaken van de dood of van lichamelijk letsel door schuld
  • Diefstal en stroperij
  • Afpersing en afdreiging
  • Verduistering
  • Bedrog
  • Benadeling van schuldeisers of rechthebbenden
  • Vernieling of beschadiging
  • Ambtsmisdrijven
  • Scheepvaart- en luchtvaartmisdrijven
  • Begunstiging
  • Witwassen
  • Bepalingen over herhaling van misdrijf aan verschillende titels gemeen.

Strafrichtlijnen

Om te voorkomen dat u in Amsterdam voor hetzelfde strafbare feit anders gestraft wordt dan in Leeuwaren, zijn er zogenaamde strafrichtlijnen ontwikkeld. Deze richtlijnen geven per strafbaar feit een indicatie aan van de straf die u kunt verwachten.

De strafrechter is overigens niet verplicht om deze strafrichtlijn te volgen. Hij kan u zwaarder of lichter straffen.

Enkele veel voorkomende misdrijven uit het wetboek van strafrecht en de daarbij behorende strafrichtlijnen zijn:

Openlijke geweldpleging

Openlijke geweldpleging is een strafbaar feit dat u niet in uw eentje kunt plegen, er moet altijd sprake zijn van meer dan 1 persoon. Het gaat bij openlijke geweldpleging om de verstoring van de openbare orde door in vereniging geweld tegen personen of goederen te plegen.

Bijvoorbeeld:

  • vechtpartij op een plein
  • vandalisme door een groep jongeren
  • baldadigheid op een station door voetbalsupporters

Let op: u kunt ook voor openlijke geweldpleging veroordeeld worden zonder dat u zelf geweld heeft gepleegd. Het klassieke voorbeeld van ‘u stond erbij en u keek ernaar' kan in sommige gevallen al voldoende zijn.

De rechter oordeelt in die gevallen dat u maar had moeten weglopen. U had zich aan de situatie moeten onttrekken of moeten voorkomen.

Voor openlijke geweldpleging hanteert de rechter de volgende strafrichtlijnen:

  • Een groepje jongeren (meerderjarig) dat aan aantal auto's beschadigt: 4 weken gevangenisstraf
  • Een groepje jongeren dat op straat geweld pleegt bestaande uit het slaan of schoppen van medemensen waarbij geen noemenswaardig letsel ontstaan is: 8 weken gevangenisstraf

Meineed

Meineed is het in strijd verklaren met de waarheid terwijl u onder ede staat. Dit is bijvoorbeeld het geval als u als getuige wordt opgeroepen in het kader van een gerechtelijke procedure en u liegt over bepaalde zaken die u gezien of waargenomen heeft.

De strafrichtlijn voor dit misdrijf is 12 weken gevangenisstraf.

Verkrachting

De strafrichtlijn voor verkrachting bedraagt 24 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Hierbij gelden een aantal strafverzwarende en strafverlagende omstandigheden. Voorbeelden van deze omstandigheden zijn:

  • de frequentie
  • de duur
  • de leeftijd van het slachtoffer
  • de schadelijke gevolgen (ontmaagding, geestelijk of lichamelijk letsel)
  • de gewelddadigheid die gebruikt is
  • de ernst van de inbreuk (tongzoen of penetratie geslachtsdelen)
  • herhaling bij de verdachte, al eerder voor soortgelijke feiten veroordeeld
  • meerdere verdachten (groepsverkrachting)
  • mate van bedreiging (vrijheidsbeneming)
  • mate van vernedering (anale verkrachting/ verkrachting met voorwerpen)
  • misbruik van een vertrouwensrelatie of overwicht (behandeld arts, psycholoog, leraar, zorgmedewerker etc.)
  • relatiesfeer
  • eigen gedrag van het slachtoffer
  • bijzonder negatieve gevolgen voor de verdachte

Mishandeling

Er bestaan in het wetboek van strafrecht verschillende soorten mishandeling. Van lichte mishandeling (in vaktaal: eenvoudige mishandeling), tot zware mishandeling met voorbedachte raad, de dood ten gevolge hebbend.

Van eenvoudige mishandeling is al snel sprake. Als u iemand bewust een klap geeft en die ander heeft daar pijn aan ondervonden, is er al sprake van eenvoudige mishandeling. Of er sprake is van eenvoudige mishandeling of een ernstigere vorm, hangt mede af van het letsel van het slachtoffer.

Bestaat dit alleen uit pijn of zeer gering letsel zoals een schram, een schaafwondje of een dikke lip dan zal het vermoedelijk gaan om een eenvoudige mishandeling.

Als de verwonding een medische behandeling vereist of een herstelperiode van ca. zes weken dan wordt er gesproken van aanzienlijk lichamelijk letsel. Denkt u dan bijvoorbeeld aan forse kneuzingen en het hechten van wonden.

Is er letsel waarbij de herstelperiode ca. zes maanden bedraagt, dan is er sprake van middelzwaar lichamelijk letsel. Onder zeer zwaar lichamelijk letsel valt letsel waarvan het herstel langer duurt dan zes maanden of waarbij geen volledig herstel zal zijn. Ook levensbedreigend letsel valt in deze categorie.

De strafrichtlijnen zijn hiervoor als volgt:

  • met eigen ledematen slaan of schoppen waarbij aanzienlijk letsel is ontstaan : 4 weken gevangenisstraf
  • slaan met een voorwerp (stok, stoelpoot, paraplu, knuppel etc.) of iemand een kopstoot geven waarbij beperkt lichamelijk letsel ontstaat: 6 weken gevangenisstraf
  • iemand met een wapen op zijn hoofd slaan, waarbij zeer zwaar lichamelijk letsel is ontstaan: 12 maanden gevangenisstraf

Diefstal

Voor diefstal gelden de volgende strafrichtlijnen:

  • autokraak: 3 weken gevangenisstraf
  • autodiefstal: 5 weken gevangenisstraf
  • woninginbraak: 10 weken gevangenisstraf
  • diefstal uit een schoolgebouw: 5 weken
  • zakkenrollerij: 4 weken gevangenisstraf
  • tasjesroof met zeer gering of geen letsel: 12 weken