De Nationale Echtscheidingsmonitor 2026

Stel, je bent eruit. Samen, in overleg. Geen ruzie, geen slepende strijd over wie de bank krijgt. Je wilt gewoon netjes uit elkaar. En dan blijkt: je moet verplicht naar de rechter. Terwijl die rechter je afspraken niet eens inhoudelijk bekijkt.

Klinkt gek? Dat vinden steeds meer mensen ook. En sinds mei 2026 ligt de vraag opnieuw op tafel, nu onderbouwd met een groot onderzoek: moet scheiden zonder rechter mogelijk worden? In aanloop naar de Dag van de Scheiding pakken we bij Judex die vraag beet.

Wat ons betreft wordt de discussie hieromtrent verkeerd gevoerd. Het gaat niet om de vraag of we drempels moeten schrappen om het sneller en goedkoper te maken. Het gaat om iets anders: hoe houd je de kwaliteit overeind als mensen hun scheiding zelf willen regelen? Onze stelling is simpel. De meeste stellen hebben geen zware procedure nodig, maar wel iemand die meekijkt. En die combinatie bestaat allang: online scheiden. We leggen uit waarom, met de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het onderzoek van het WODC, en de ervaring van onze eigen scheidingsbegeleiders en advocaten erbij.

Scheiden doen we steeds minder. Maar niet waar je het verwacht.

Eerst de feiten. Nederland scheidt al jaren minder. In 2025 gingen 24.555 huwelijken op de klippen. Klinkt als veel, maar rond de eeuwwisseling waren het er nog 34.650. Een duidelijke daling dus.

Toch is het beeld niet zo rechtlijnig als het lijkt. Tijdens corona zakte het aantal scheidingen naar een dieptepunt van 23.603 in 2022, om daarna weer op te lopen: 24.310 in 2023 en 25.386 in 2024. In 2025 zette die opleving niet door en daalde het aantal weer licht (naar 24.555). Een aannemelijke verklaring voor de piek tot en met 2024 is dat stellen hun scheiding tijdens de pandemie even in de wacht zetten, en die knoop daarna alsnog doorhakten. Zeker weten we dat niet, want cijfers vertellen wat er gebeurt, niet waarom. Maar de trend is duidelijk: scheiden hoort bij het leven, en de manier waaróp we het doen verandert razendsnel.

Waar in Nederland loopt de liefde het vaakst stuk?

Scheiden doen mensen niet overal even vaak. Om regio's eerlijk te vergelijken kijkt het CBS naar het aantal scheidende personen per duizend gehuwden. En dan valt er een opvallend patroon op de kaart te zien. Zuid-Limburg staat al jaren bovenaan, terwijl de gemeenten in de Bijbelgordel juist stelselmatig onderaan bungelen.

Bijna de helft scheidt zonder jonge kinderen. Juist die groep is de sleutel.

Nu het cijfer waar het dit jaar om draait. Van de 24.555 scheidingen in 2025 waren er 11.353 zonder minderjarige kinderen. Dat is bijna de helft, zo’n 46 procent. Een jaar eerder, in 2024, lag dat aandeel iets hoger, op bijna 49 procent (12.380 van de 25.386). Al met al schommelt het al jaren rond de helft.

Waarom dat ertoe doet? Omdat dit precies de groep is waar het hele debat over scheiden zonder rechter om draait. Partners die het eens zijn en geen jonge kinderen hebben, lopen tegen een gang naar de rechter aan die in de praktijk niet veel meer is dan een stempel. Onthoud dat cijfer, want het komt zo terug.

Waarom nog naar de rechter, als die nauwelijks kijkt?

Het is geen nieuwe vraag. Al sinds de jaren zeventig wordt er gepraat over scheiden zonder rechter. Wetsvoorstellen kwamen en gingen, van Luchtenveld in 2004 tot Teeven in 2014, en telkens sneuvelden ze. Maar in mei 2026 kwam er iets wat er eerder niet was: keihard onderzoek.

In opdracht van het WODC bogen Tilburg University en de Radboud Universiteit zich over de vraag, specifiek voor paren zonder minderjarige kinderen. En hun conclusie is verrassend nuchter. Scheiden zonder rechter levert geen aantoonbare voordelen op. Maar, en dit is minstens zo belangrijk, ook geen aantoonbare nadelen. Het idee dat het meteen veel sneller en goedkoper wordt als je de rechter eruit haalt? Daar zetten de onderzoekers een dikke kanttekening bij.

Hoe kan dat? Simpel: die rechter doet nu al bijna niets. Als twee mensen zonder jonge kinderen het samen eens zijn, komt het erop neer dat de rechter de scheiding formeel uitspreekt en klaar. De afspraken die je samen maakt, het echtscheidingsconvenant, bekijkt hij inhoudelijk niet. Een zitting is er meestal niet eens. De echte bescherming zit hem nu vooral in de verplichte advocaat, niet in de rechter.

En Nederland zou geen uitzondering zijn. De onderzoekers keken naar negen andere EU-landen, waaronder Frankrijk, Italië en Spanje. Daar is scheiden zonder rechter bij onderling akkoord allang de normaalste zaak. Maar let op: in al die landen kijkt er wél altijd iemand mee. Soms een notaris, soms met een bedenktijd ingebouwd. Nergens is het een kwestie van even een formulier tekenen. De onderzoekers schetsen acht mogelijke routes en leggen de keuze uiteindelijk waar die hoort: bij de politiek.

Bron: WODC, Tilburg University en Radboud Universiteit, rapport Scheiden zonder rechter, 13 mei 2026; berichtgeving Mr. Online en Advocatie, mei 2026.

Wat mensen zélf willen? Geen rechter, maar wel een vangnet.

Het onderzoek vroeg het ruim 400 gescheiden mensen recht op de man af. En hun antwoord is glashelder. De verplichte advocaat? Onnodig, vonden de meesten. De gang naar de rechter? Ook niet nodig. Maar, en hier wordt het interessant, ze wilden niet zomaar op eigen houtje aanmodderen. Er moet wél iemand naar de afspraken kijken. Een deskundige die toetst of het klopt, of het eerlijk is, of niemand zichzelf te kort doet. Geen rechter per se, geen advocaat per se, maar wel iemand met verstand van zaken.

Lees die wens nog eens goed. Mensen willen geen kale, onbewaakte procedure waarin ze er helemaal alleen voor staan. Ze willen af van de onnodige stappen en de kosten, maar niet van de zekerheid. Eenvoud én kwaliteit, allebei tegelijk. En laat dat nou precies zijn wat een goede online scheiding al biedt.

Nee, online scheiden is niet een formuliertje invullen en klaar

Tijd om een misverstand de wereld uit te helpen. Want zodra het woord online valt, denkt een deel van de mensen: dus even een formuliertje invullen, akkoord klikken, gescheiden. Zo werkt het niet. En zo hoort het ook niet te werken.

Bij een online scheiding via Judex krijg je een mediator die optreedt als scheidingsbegeleider toegewezen. En dat is een bewuste keuze, met een belangrijk verschil ten opzichte van wat de meeste mensen bij een mediator voor ogen hebben. Normaal is een mediator een bemiddelaar: iemand die twee partijen om tafel krijgt en helpt een conflict op te lossen. Bij online scheiden is dat niet de rol. Hier is de mediator geen scheidsrechter in een ruzie, maar een gids door het proces. Iemand die zorgt dat je niets vergeet, dat de afspraken volledig en eerlijk zijn, en dat alles juridisch waterdicht wordt vastgelegd. Je regelt je scheiding dus zelf, samen, maar nooit in je eentje. Er kijkt altijd een professional mee.

En dat merken onze scheidingsbegeleiders elke dag. Snel hoeft namelijk niet onpersoonlijk te betekenen.

“Ik begeleid heel veel scheidingen, maar ik ram ze er niet doorheen. Iedere klant krijgt bij mij dezelfde zorg en dezelfde aandacht. Mensen vinden het fijn dat een online scheiding snel gaat, maar ze hebben nooit het gevoel dat ze een nummer zijn.”
- Lorena Leijgraaff, scheidingsbegeleider Judex Scheiden

En precies dat is wat het onderzoek beschrijft. De mensen die het WODC ondervroeg wilden af van de verplichte rechter, maar hielden vast aan één ding: een deskundige die de afspraken toetst op redelijkheid en eerlijkheid. Dat is exact wat de scheidingsbegeleider doet. Met andere woorden: die veelbesproken scheiding zonder rechter? Die bestaat in de praktijk allang.

Kinderen, een koophuis, een eigen zaak? Allemaal geen probleem.

En nee, dit is niet alleen weggelegd voor de simpelste gevallen. Dat idee mag ook meteen de deur uit. Online scheiden kan met minderjarige kinderen. Dan komt er een ouderschapsplan bij en is het wat meer werk, maar het kan prima. Het kan met een koophuis. Het kan met een eigen onderneming. De vraag is nooit hoeveel je samen bezit. De enige vraag die telt is: komen jullie er samen uit? Bezittingen zijn het probleem niet. Onenigheid wel.

Wordt het financieel ingewikkeld met bijvoorbeeld een koophuis, dan is er de mogelijkheid dat een hypotheekadviseur meekijkt. Ook dan blijft de scheiding online te regelen, zoals onze begeleiders keer op keer merken.

En wanneer moet je juist niet online scheiden?

Want die grens is er wel degelijk. Zitten partners echt niet op één lijn, of is er sprake van serieuze fiscale complexiteit, dan is een intensievere aanpak of klassieke mediation de betere route. En dan bedoelen we echt meer dan alleen een huis of een bedrijf, denk bijvoorbeeld aan een pensioenverdeling waar partners over botsen. Onze begeleiders trekken die grens het liefst meteen aan de voorkant, voordat iemand vastloopt.

Belangrijk: mediation is in dat geval geen onvermogen, maar juist een waardevolle route. Rust, ruimte en een deskundige die helpt om er samen uit te komen. Welke oplossing bij jullie past, hangt af van jullie persoonlijke en financiële situatie.

De grijze scheiding: 50-plussers scheiden vaker, maar vaak juist soepel

Er is één groep die deze hele redenering mooi samenvat: de grijze scheiding. Stellen waarvan minstens één partner de vijftig is gepasseerd. En die groep groeit.

De cijfers laten het zien. De gemiddelde leeftijd bij scheiding is de afgelopen decennia flink opgelopen, naar ruim 48 jaar voor mannen en bijna 45 jaar voor vrouwen in 2024. Ook blijven mensen gemiddeld langer getrouwd voordat ze scheiden, ruim veertien jaar inmiddels. Je zou denken: hoe langer samen, hoe ingewikkelder de ontvlechting. Maar de praktijk is vaak precies andersom.

Wie op latere leeftijd uit elkaar gaat, doet dat namelijk vaak in alle rust. Zeker bij een tweede huwelijk.

“Bij 50-plussers gaat het vaak om mensen die na een eerdere scheiding opnieuw begonnen zijn. Juist die tweede huwelijken leveren meestal de eenvoudigste scheidingen op. Deze partners kunnen goed met elkaar overweg, er zit niet zo veel pijn, en er zijn geen minderjarige kinderen meer in het spel.”
- Geert de Haas, advocaat Judex Legal

We maken het zelfs mee dat volwassen kinderen hun ouders even helpen met het online regelen van de scheiding. Kortom, dat een scheiding op latere leeftijd valt, betekent lang niet altijd dat die ingewikkeld is. Ingewikkeld wordt het pas bij onenigheid, of bij een écht complexe financiële knoop. Maar een opgebouwd vermogen of een huis met overwaarde? Dat is op zichzelf geen reden om het zwaarder aan te pakken dan nodig.

De vraag is niet of scheiden makkelijker moet. De vraag is hoe je de kwaliteit bewaakt.

Geeft het WODC-onderzoek nu een kant-en-klaar antwoord? Nee. Of Nederland echt overstapt op scheiden zonder rechter, is en blijft een politieke keuze. Maar het onderzoek prikt wel een hardnekkig misverstand door. De winst zit niet in het simpelweg wegstrepen van de rechter. De winst zit in een procedure die eenvoudig én zorgvuldig is, waarin een deskundige de kwaliteit bewaakt zonder dat het onnodig duur of traag wordt.

En het mooiste? Daar hoeven stellen die het eens zijn niet op nieuwe wetgeving te wachten. Die route bestaat nu al: online scheiden onder begeleiding van een scheidingsbegeleider. De echte vraag voor de komende jaren is dan ook niet of scheiden makkelijker moet worden. De vraag is hoe we de kwaliteit borgen nu steeds meer mensen het zelf willen regelen. Ons antwoord staat als een huis: door te zorgen dat er altijd iemand meekijkt.

En hoe zwaar de stap ook is, het helpt om hem echt af te ronden. Onze scheidingsbegeleider verwoordt het treffend.

“Bij een scheiding is het altijd fijn om iets echt af te kunnen sluiten. Als je in de situatie blijft hangen, kom je nooit verder. Daarom is het hoe dan ook beter om de scheiding netjes af te ronden.”
- Robert den Nijs, scheidingsbegeleider Judex Scheiden

Zit je zelf met een scheiding in je hoofd en vraag je je af welke route bij jullie past? Bijvoorbeeld online scheiden of mediation. Onze klantadviseurs helpen jullie graag verder. Wij zijn 7 dagen per week bereikbaar via scheiden@judex.nl of 030-2242551.