Hoe wordt de kinderalimentatie vastgesteld?

Terug naar overzicht

Hoe wordt de kinderalimentatie vastgesteld?

Ook na het huwelijk hebben (ex-)huwelijkspartners de verplichting om elkaar en eventuele kinderen (financieel) te blijven onderhouden. In feite zijn er twee soorten alimentatie:

Kinderalimentatie
Na de echtscheiding zal ook bekeken moeten worden of er door een van de ouders kinderalimentatie moet worden betaald. In feite zijn beide ouders onderhoudsplichtig ten opzichte van hun kinderen. Dat wil zeggen dat beide ouders verplicht zijn om hun kinderen (financieel) te ondersteunen.

Na een echtscheiding zal in vrijwel alle gevallen een van de ouders (vaak de vrouw) voor het grootste deel de verzorging van de kinderen op zich nemen. De niet-verzorgende ouder (vaak de man) zal in die situatie vaak een bepaald bedrag aan kinderalimentatie moeten betalen.

Om te bepalen of en hoeveel een ouder aan kinderalimentatie moet voldoen, zal de rechter een driestappenplan volgen:

  1. De rechter stelt de financiële behoefte van het kind vast. (Hoeveel heeft het kind nodig?)
  2. De rechter stelt de draagkracht van de ouders vast. (Hoeveel kunnen de ouders betalen?)
  3. Hoeveel moeten beide ouders - gelet op hun draagkracht - naar rato bijdragen aan de kosten van de kinderen. (Hoeveel moet elk van de ouders bijdragen?)

Stap 1 - het bepalen van de behoefte van het kind
De eerste stap die de rechter neemt bij het vaststellen van de kinderalimentatie is het 

vaststellen van de financiële behoefte van het kind. Hiermee wordt bedoeld dat de rechter zal vaststellen wat het eigen aandeel van de ouders in de kosten van de kinderen is. In feite wordt gekeken welk deel van het inkomen van beide ouders besteed werd aan de kinderen.

De rechter bepaalt het zogenaamde eigen aandeel in de kosten van de kinderen aan de hand van tabellen die door het NIBUD zijn opgesteld. De rechter zal dan ook eerst onderzoek doen naar het netto gezinsinkomen van u en uw (ex-)partner tijdens het huwelijk. Daarna kan de rechter aan de hand van de tabellen van het NIBUD het eigen aandeel in de kosten van de kinderen bepalen.

Een voorbeeld.
Mike en Saskia hebben twee kinderen, Joris (5) en Mathilde (3). Mike verdient per maand 1.800 euro netto, Saskia heeft een maandinkomen van 1.200 euro netto. Uit de tabellen volgt dat bij een netto gezinsinkomen van 3.000 netto per maand en twee kinderen niet ouder dan 5 jaar, het aandeel in de kosten van Joris en Mathilde, 690 euro per maand bedragen.

Er wordt met name naar het netto gezinsinkomen ten tijde van het huwelijk gekeken om kinderen financieel niet slechter af te laten zijn door de echtscheiding van hun ouders.

Stap 2 - het bepalen van de draagkracht van de ouders
Op het moment dat de rechter het eigen aandeel in de kosten van de kinderen heeft vastgesteld, zal de rechter vervolgens gaan kijken wat de draagkracht van beide ouders is. Met andere woorden: in hoeverre zijn beide ouders ook daadwerkelijk in staat om de bij stap 1 vastgestelde bedragen te betalen?

Om de draagkracht te bepalen maakt de rechter gebruik van een landelijke richtlijn die bekend staat onder de benaming: de tremanormen. Het komt er kort gezegd op neer dat de rechter een opstelling maakt van het inkomen en de (noodzakelijke) uitgaven van beide ouders.

De rechter zal meestal een draagkrachtberekening maken aan de hand van het bruto inkomen.

Stap 3 - het bepalen van de bijdrage in de kosten van de kinderen van beide ouders
Op het moment dat de rechter de draagkracht van beide ouders heeft vastgesteld zal de rechter bekijken welk bedrag partijen naar rato van hun draagkracht kunnen bijdragen aan het eigen aandeel in de kosten van de kinderen.

Dit wordt ook wel een draagkrachtvergelijking genoemd.

Een voorbeeld.
Victor en Linda gaan scheiden. Zij hebben twee kinderen, Brit en Matthé. Na de scheiding blijven de kinderen bij Linda wonen.

Het gezinsinkomen bedroeg tijdens het huwelijk 3.000 euro netto. Aan de hand van de Nibud-normen bedragen de eigen kosten van de kinderen 700 euro per maand. Na de scheiding bedraagt de draagkracht van Victor 500 euro per maand en de draagkracht van Linda 300 euro per maand.

Bij de berekening welk bedrag aan kinderalimentatie Victor aan Linda moet betalen, wordt de draagkracht van Victor en Linda, als volgt, naar rato verdeeld:

(aandeel in de eigen kosten van de kinderen : totale draagkracht van Victor en Linda) x draagkracht Victor = (700 : 800) x 500 = 437,50 euro.

Voor Linda betekent dit de volgende rekensom:

(aandeel in de eigen kosten van de kinderen : totale draagkracht van Victor en Linda) x draagkracht Linda = (700 : 800) x 300 = 262,50 euro.

Victor moet dus maandelijks een bedrag van 437,50 aan kinderalimentatie betalen.

Als u snel en online een indicatie wilt hebben van de hoogte van de verschuldigde kinderalimentatie op basis van uw persoonlijke omstandigheden, kunt u gebruik maken van deze handige rekentool.

Duur van de kinderalimentatie
Kinderalimentatie moet in principe worden betaald totdat het kind de meerderjarige leeftijd bereikt. Het kan zijn dat het kind na zijn of haar 18e verjaardag niet in zijn of haar levensonderhoud kan voorzien, omdat het kind nog op school zit. In dat geval blijft de onderhoudsverplichting bestaan. Deze (verlengde) onderhoudsverplichting duurt voort tot 21 jaar.

Mocht het kind op dat moment nog niet zijn of haar studie hebben afgerond dan blijft de onderhoudsverplichting bestaan totdat de studie is afgerond en het kind in zijn of haar eigen levensonderhoud kan voorzien. Uiteraard kunnen ouders van hun kinderen eisen dat zij hun studie afronden en daarna ook een baan zoeken.

Indexatie van kinderalimentatie
Kinderalimentatie wordt elk jaar op 1 januari automatisch verhoogd met een indexeringspercentage. Het ministerie van justitie bepaalt elk jaar de hoogte van dit percentage. Deze verhoging vindt automatisch plaats en moet ook door de alimentatieplichtige betaald worden.

De jaarlijkse indexatie hoeft niet betaald te worden als u met uw ex-partner expliciet heeft afgesproken (en vastgelegd) dat de alimentatie jaarlijks niet verhoogd wordt. Ook kan de rechter bepalen dat de alimentatie gedurende een bepaalde periode (of voor altijd) niet verhoogd hoeft te worden.

Dit is anders als u met uw ex-partner heeft afgesproken dat de alimentatie niet jaarlijks wordt verhoogd en dit ook is vastgelegd of in het geval de rechter heeft bepaald dat de alimentatie gedurende een bepaalde periode of nimmer hoeft te worden verhoogd met het indexeringspercentage.

Wijzigen van kinderalimentatie
Als de kinderalimentatie eenmaal is vastgesteld betekent dit niet dat deze alimentatie nooit meer gewijzigd kan worden. Het is mogelijk dat de draagkracht van de alimentatie-betaler verandert. In een dergelijke situatie kan de rechter worden verzocht om de hoogte van de kinderalimentatie te wijzigen.

Voorbeelden van omstandigheden die tot een wijziging zouden kunnen leiden:

  • de alimentatie-betaler gaat minder of juist meer verdienen
  • de ouder waar het kind verblijf (alimentatie-ontvanger) gaat meer of minder verdienen
  • de zorgregeling tussen de ouders wijzigt

Bij een wijzigingsverzoek zal de rechter beoordelen of er inderdaad sprake is van een voldoende zware wijziging in de omstandigheden. Ook zal de rechter kritisch kijken naar de oorzaak van deze wijziging.

Kiest u of uw ex-partner er bijvoorbeeld zelf voor om ontslag in te dienen en vermindert hierdoor het inkomen (en daarmee de draagkracht), dan zal de rechter waarschijnlijk tot het oordeel komen dat er onvoldoende reden is om de alimentatie te verlagen. Er is immers sprake van vrijwillige inkomensvermindering.