Wie krijgt het gezag over de kinderen na de echtscheiding?

Terug naar overzicht

Wie krijgt het gezag over de kinderen na de echtscheiding?

De hoofdregel is dat ouders die tijdens het huwelijk kinderen krijgen gezamenlijk gezag over hun kinderen hebben. Sinds 1 januari 1998 behouden de ouders ook na de ontbinding van het huwelijk samen het ouderlijk gezag over de kinderen. Dit houdt in dat u samen alle belangrijke beslissingen over de kinderen moet nemen. Denkt u daarbij aan zaken als:

  • Waar gaan de kinderen wonen?
  • Naar welke school gaan de kinderen?
  • Moet een kind een medische behandeling ondergaan?
  • Verblijf in het buitenland van een kind.

In uitzonderlijke situaties is het niet in het belang van de kinderen dat de ouders samen het ouderlijk gezag over de kinderen na de scheiding hebben. Denkt u bijvoorbeeld aan de situatie waarbij:

  • uw ex-partner slecht bereikbaar is u
  • uw ex-partner buiten uw Europa verblijft
  • uw ex-partner lange tijd telefonisch niet bereikbaar is, omdat het telefoonnummer van ex-partner geregeld wijzigt terwijl uw ex-partner niet over een vaste woon- en verblijfplaats beschikt

In een dergelijk geval is het praktisch onmogelijk om uw ex-partner te raadplegen over bijvoorbeeld een spoedeisende medische ingreep. In een dergelijk geval zal de rechter de verzorgende ouder alleen belasten met het ouderlijk gezag.

De ex-partners kunnen dan gezamenlijk of één van de ouders kan eenzijdig een verzoek indienen bij de rechter om voortaan alleen het ouderlijk gezag te dragen. De rechter zal een dergelijk verzoek niet snel honoreren. Alleen als de belangen van de kinderen in het gedrang komen bij gezamenlijk ouderlijk gezag, zal de rechter het gezag aan een van beide ouders toewijzen.

De rechter zal een verzoek in principe wel toewijzen als de ouders een gezamenlijk verzoek indienen waarin wordt gesteld dat voortaan slechts een ouder met het ouderlijk gezag zal worden belast.

Wat is de positie van de ouder die geen ouderlijk gezag meer heeft?
Als u geen ouderlijk gezag over uw kind heeft, betekent dat niet dat u geen rechten heeft. U heeft nog steeds recht op omgang van het kind en uw ex-partner zal u ook moeten informeren over de ontwikkeling van uw kind.

Aan de andere kant heeft u geen inspraak bij onenigheid over de vraag naar welke school uw kind gaat of welke medische behandeling hij of zij moet ondergaan. Deze beslissingen zijn voorbehouden aan de ouder met het ouderlijk gezag.

Ouderschapsplan
Sinds 1 maart 2009 zijn alle ouders bij een scheiding verplicht een zogenaamd ouderschapsplan te maken. Dit ouderschapsplan zal ook aan de rechter moeten toegezonden op het moment dat het echtscheidingsverzoek wordt ingediend. In het ouderschapsplan moet u de afspraken vastleggen die u samen moet maken over de manier waarop u de zorg- en opvoedingstaken willen verdelen en hoe u de omgang met het kind wilt regelen.

Ook moeten er afspraken worden gemaakt over de manier waarop u elkaar zult informeren en raadplegen over belangrijke zaken met betrekking tot de kinderen. Tot slot moet er in het ouderschapsplan ook staan hoe de kosten van de verzorging en opvoeding van de kinderen verdeeld worden (kinderalimentatie).

Waar gaan de kinderen na de echtscheiding wonen?
Op het moment dat u gaat scheiden zult u als ouders een afspraak moeten maken over de vraag waar het kind of de kinderen gaan wonen na de echtscheiding. Men spreekt hier ook wel van het hoofdverblijf van de kinderen.

Als u hierover zelf geen afspraken kunt maken, zal de rechter hierover een knoop moeten doorhakken. De rechter zal zich daarbij richten op de belangen van de kinderen. Zo zal de rechter meewegen wie er in het verleden de zorg voor de kinderen als hoofdtaak in het gezin had.

Daarnaast zal de rechter ook andere factoren meewegen zoals de vraag hoeveel beide ouders werken. Op het moment dat de kinderen 12 jaar of ouder zijn mogen de kinderen door middel van een zogenaamde kindverklaring zelf aangeven bij wie zij het liefst willen wonen.

Deze kinderverklaring zal de rechtbank of uw advocaat u toesturen op het moment dat u kinderen heeft die ouder dan 12 jaar zijn. Overigens zal de voorkeur van de kinderen niet doorslaggevend zijn. Wel hecht de rechter uiteraard belang aan de mening van de kinderen, maar de rechter zal in een breder kader de belangen van de kinderen afwegen.