Wanneer is er sprake van disfunctioneren?

Terug naar overzicht

Wanneer is er sprake van disfunctioneren?

Een wettelijke definitie van disfunctioneren is er niet. In het algemeen is er sprake van disfunctioneren als een werknemer niet voldoet aan de functie-eisen behorend bij zijn functie. Dit betekent wel dat u van uw werkgever mag verwachten dat uw functie-eisen ook volstrekt helder zijn, bijvoorbeeld doordat ze in een functie-omschrijving vermeld staan.

Een voorbeeld.

Remko Gerritsma werkt als business analist bij een grote consultancy firma. Volgens zijn functie-omschrijving moet hij zich bezighouden met het analyseren van bedrijfsgegevens van klanten. Tijdens het jaarlijkse beoordelingsgesprek wordt Remko door zijn direct leidinggevende aangesproken op het feit dat Remko in dat jaar geen nieuwe klanten binnengehaald heeft. Remko kan zich terecht op het standpunt stellen dat het acquireren van nieuwe klanten geen onderdeel van zijn functie is. Van disfunctioneren is dan ook geen sprake.

Ontslag wegens disfunctioneren

Als werknemer kun je gelukkig niet zomaar wegens disfunctioneren ontslagen worden. Een ontslag wegens disfunctioneren heeft pas kans van slagen als aan een drietal voorwaarden voldaan is:

1.
Het spreekt voor zich dat uw werkgever zal moeten kunnen aantonen dat u onvoldoende functioneert. Dit kan bijvoorbeeld door gespreksverslagen van beoordelings- of functioneringsgesprekken. Maar ook met brieven of e-mails kan uw werkgever proberen aan te tonen dat u onvoldoende presteert. Voor een rechter is het daarbij wel belang dat er sprake is van een situatie van structureel onvoldoende presteren. Als u bijvoorbeeld duidelijk kunt maken dat u door ziekte of privéproblemen tijdelijk minder functioneerde, dan zal een ontslagaanvraag van uw werkgever weinig kans van slagen maken.

2.
U moet door uw werkgever bovendien op onvoldoende functioneren gewezen zijn. Als uw werkgever niet aannemelijk kan maken dat u bij verschillende gelegenheden duidelijk gewezen bent op uw tekortschietende presteren, dan zal een rechter of UWV Werkbedrijf de arbeidsovereenkomst tussen u en uw werkgever niet snel laten eindigen. Een enkele opmerking van uw werkgever dat bepaalde zaken beter kunnen, is in dit verband onvoldoende. In het algemeen is op elke werknemer wel wat aan te merken. Bij disfunctioneren moet u van uw werkgever echt duidelijk te horen hebben gekregen dat uw baan op het spel staat als uw functioneren niet verbetert.

3.
In het algemeen mag u van uw werkgever verwachten dat u een bepaalde tijd in de gelegenheid wordt gesteld om uw functioneren te verbeteren. U werkgever kan dus niet volstaan met u kritisch aan te spreken op uw functioneren, maar hij moet u ook ondersteunen bij een zogenaamd verbetertraject. Soms betekent dit zelfs dat de werkgever u door middel van aanvullende scholing of training moet ondersteunen. Naar mate u langer in dienst bent, mag u op dit punt van uw werkgever een grotere inspanning verwachten. Als u geen reële kans heeft gekregen om uw functioneren te verbeteren, dan is er onvoldoende grond voor een ontslag wegens disfunctioneren.

Bovenstaande voorwaarden zijn algemene, door UWV Werkbedrijf en kantonrechters veel gehanteerde voorwaarden. Toch zijn het geen keiharde wettelijke bepalingen. Maar als uw werkgever niet aannemelijk kan maken dat in uw situatie aan alle drie de voorwaarden voldaan is, wordt de mogelijkheid dat u vanwege disfunctioneren ontslagen wordt kleiner.

Toch is het van groot belang om eventuele kritiek op uw functioneren, met name als dit schriftelijk gebeurt, niet onbeantwoord te laten.

Maak bezwaar tegen verwijten over uw functioneren

Sommige werknemers hebben de neiging om niet te reageren op kritiek op hun functioneren. Dit is niet verstandig. Uiteraard moet u zich terechte kritiek ter harte nemen. Van elke werknemer mag verwacht worden dat hij zijn best doet om zo goed mogelijk te presteren. Maar als u geconfronteerd wordt met onterechte kritiek en met name als dit schriftelijk gebeurt, moet u niet stilzitten.

Als uw werkgever u met enige regelmaat een brief of e-mail stuurt waarin hij zijn ongenoegen uitspreekt over uw functioneren, dan is het verstandig dat u deze kritiek weerspreekt. Doe dat uiteraard op een zakelijke wijze, maar maak in uw e-mail of brief wel duidelijk waarom u het niet met de kritiek eens bent.

Als u bijvoorbeeld het verwijt krijgt dat u te weinig omzet scoort of een te geringe commerciële bijdrage aan het bedrijf levert, is het natuurlijk maar de vraag of dit aan u ligt. Gaat het wellicht in de gehele branche slecht? Zijn er specifieke klanten die u moet bedienen en die voor minder omzet zorgen? Krijgt u targets opgelegd die niet realistisch zijn? Geef uw werkgever duidelijk aan dat u uw uiterste best doet, maar dat er mogelijk (ook) andere omstandigheden zijn waarom de door uw werkgever behaalde omzet niet behaald wordt.

Als het op een ontslagprocedure aankomt zal uw werkgever alle mogelijke brieven, e-mails en gespreksverslagen gebruiken om aan te tonen dat u in uw functioneren tekort geschoten bent. Het is dan van belang dat u zelf ook over schriftelijke stukken beschikt waaruit blijkt dat u al in een vroegtijdig stadium geprotesteerd heeft tegen deze verwijten.

Uiteraard geldt dit ook voor beoordelings- en functioneringsgesprekken. Als u tijdens dergelijke gesprekken ten onrechte geconfronteerd wordt met een aantal (ernstige) kritiekpunten, maak uw werkgever dan direct duidelijk dat u het met deze punten niet eens bent. Als u meer tijd nodig heeft om op deze punten te reageren, zeg dan in elk geval dat u later op deze punten wilt terugkomen. Uiteraard moet u in een dergelijke situatie een beoordelings- of functioneringsverslag nooit voor akkoord ondertekenen.

Wilt u weten of ontslag in uw situatie eigenlijk wel mogelijk is? Gebruik dan de online tool Ontslagchecker. U krijgt dan binnen enkele minuten een betrouwbare indicatie of ontslag wel of niet toegestaan is.