Wat is de AWBZ en ben ik hiervoor verzekerd?

Terug naar overzicht

Wat is de AWBZ en ben ik hiervoor verzekerd?

De AWBZ staat voor Algemene Wet Bijzonder Ziektekosten. Het is een zogenaamde volksverzekering die de medische zorg dekt die u niet of slechts tegen een hoge premie zou kunnen verzekeren. U moet dan bijvoorbeeld denken aan de kosten van thuiszorg, langdurige ziekenhuisopname, het verblijf in een verpleeghuis en de zorg voor verstandelijk gehandicapten.

De overheid heeft voor deze bijzondere en langdurige zorg de AWBZ in het leven geroepen. De AWBZ kent twee vormen van zorg:

  • zorg in natura
  • het persoonsgebonden budget (PGB) waarmee u zelf uw eigen zorg kunt inkopen

Verzekerd zijn voor de AWBZ

U bent verzekerd voor de zorg van de AWBZ als u:

  • ingezetene bent, of
  • geen ingezetene bent, maar u in Nederland werkt en hier loonbelasting betaalt (grensarbeiders)

U bent ingezetene in Nederland als u hier uw maatschappelijk middelpunt hebt. Dat wil zeggen dat u van alle landen het meest aan Nederland gebonden bent. U woont hier, u hebt hier uw vrienden en kennissen en u bent bijvoorbeeld lid van een vereniging of kerk.

Let op: het hebben van de Nederlandse nationaliteit, wil nog niet zeggen dat u in Nederland woont. U woont volgens de wet ook niet automatisch in Nederland als u vanuit het buitenland naar Nederland verhuisd. U woont dan pas in Nederland als u hier uw maatschappelijk middelpunt hebt of in Nederland werkt en loonbelasting betaalt.

Als u twijfelt of u al dan niet verzekerd bent voor de AWBZ neem dan contact op met uw zorgverzekeraar en vraag om een schriftelijke bevestiging dat u verzekerd bent voor de AWBZ.

Inschrijvings- en informatieplicht

Om in aanmerking te komen voor de zorgfaciliteiten vanuit de AWBZ moet u aan een aantal verplichtingen voldoen. De belangrijkste zijn:

  • de inschrijvingsplicht
  • de informatieplicht

Inschrijvingsplicht

Om in aanmerking te komen voor uw AWBZ rechten moet u ingeschreven staan bij een zorgverzekeraar. Als u bij een zorgverzekeraar in het kader van de Zorgverzekeringswet (Zwv) bent aangemeld, bent u ook automatisch ingeschreven voor de AWBZ. De inschrijving van de AWBZ wordt jaarlijks automatisch met een kalenderjaar verlengd.

Informatieplicht

Het kan zijn dat in verband met de uitvoering van de AWBZ u gevraagd wordt om bepaalde gegevens te verstrekken. Als u om een bepaalde voorziening vraagt dan moet worden onderzocht of u ook voor deze voorziening in aanmerking komt. Hebt u een voorziening en doen zich wijzigingen voor die gevolgen kunnen hebben voor de u toegekende voorziening dan moet u dat ook doorgeven.

Dat verzoek om informatie kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van: het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), het College toezicht, de minister en het UWV. U verplicht om deze informatie te verstrekken.

Doet u dan niet, dan wordt u voor het niet-geven van de gevraagde informatie niet direct gestraft. Wel kan de zorgverzekeraar de eventueel geleden schade op u verhalen. Dit is bijvoorbeeld het geval als u opzettelijk gebruik gemaakt heeft van bepaalde AWBZ voorzieningen zonder dat u daar recht op had.

AWBZ- premie

De AWBZ is een volksverzekering en iedereen die in Nederland inkomen heeft betaald premie. De premie is een procentuele inhouding op uw loon of uitkering.

De Belastingdienst zorgt voor de heffing van de AWBZ-premie. Zelfstandigen betalen de premie via de aanslag inkomstenbelasting van de Belastingdienst.